U nang buồng trứng là bệnh gì? Dấu hiệu nhận biết sớm ở phụ nữ

U nang buồng trứng là bệnh gì là thắc mắc thường gặp khi phụ nữ được phát hiện có khối nang qua siêu âm hoặc xuất hiện đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt, bụng dưới căng tức. Phần lớn khối nang là lành tính, nhưng một số trường hợp có thể gây chèn ép, xoắn, vỡ hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản nếu không được theo dõi đúng cách. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất bệnh, các dấu hiệu nhận biết sớm và những biểu hiện cần đi khám ngay.

U nang buồng trứng là bệnh gì?

U nang buồng trứng là bệnh gì? Đây là tình trạng buồng trứng xuất hiện một hoặc nhiều khối dạng túi, bên trong có thể chứa dịch, mô hoặc hỗn hợp dịch và mô. Khối nang có thể nằm trong buồng trứng hoặc trên bề mặt buồng trứng.

Phần lớn trường hợp là lành tính, nhất là các nang liên quan đến quá trình rụng trứng. Hiểu đơn giản, u nang buồng trứng là sao có thể được giải thích là buồng trứng có khối nang bất thường cần được kiểm tra để xác định kích thước, loại nang và hướng theo dõi phù hợp. 

Khối nang ở buồng trứng thường chứa dịch hoặc mô và cần được siêu âm để đánh giá chính xác

Dấu hiệu nhận biết sớm ở phụ nữ

Ở giai đoạn đầu, nhiều khối nang không gây biểu hiện rõ ràng. Người bệnh có thể chỉ phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe, khám phụ khoa hoặc siêu âm vì một lý do khác. Khi khối nang lớn hơn, gây căng tức hoặc chèn ép cơ quan lân cận, cơ thể có thể xuất hiện một số dấu hiệu dưới đây.

Đau vùng chậu âm ỉ

Đau vùng chậu âm ỉ là biểu hiện khá thường gặp khi khối nang phát triển ở một bên buồng trứng. Người bệnh có thể cảm thấy đau nhẹ, nặng tức hoặc khó chịu ở vùng bụng dưới bên trái hoặc bên phải. Cơn đau có thể xuất hiện từng đợt, tăng khi vận động mạnh, làm việc nặng hoặc gần kỳ kinh.

Một số trường hợp cơn đau lan ra vùng thắt lưng, hông hoặc mặt trong đùi. Nếu cơn đau âm ỉ kéo dài nhiều ngày, tái diễn nhiều chu kỳ hoặc không giảm khi nghỉ ngơi, người bệnh nên đi khám để xác định nguyên nhân. Việc trì hoãn có thể khiến khối nang tiếp tục lớn và gây ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.

Rối loạn kinh nguyệt

Khối nang tại buồng trứng có thể liên quan đến sự thay đổi hormone và quá trình rụng trứng. Người bệnh có thể thấy chu kỳ kinh không đều, kinh đến sớm hoặc muộn hơn bình thường, lượng máu kinh thay đổi hoặc đau bụng kinh nhiều hơn trước. Một số trường hợp có thể rong kinh, ra máu ít giữa chu kỳ hoặc kinh nguyệt kéo dài.

Tuy nhiên, rối loạn kinh nguyệt không chỉ do khối nang gây ra. Căng thẳng, thay đổi cân nặng, rối loạn tuyến giáp, dùng thuốc nội tiết hoặc các bệnh phụ khoa khác cũng có thể gây biểu hiện tương tự. Vì vậy, nếu chu kỳ thay đổi liên tục trong nhiều tháng, người bệnh nên thăm khám để được kiểm tra đúng hướng.

Chướng bụng

Nhiều người thắc mắc u nang buồng trứng bụng có to không. Trên thực tế, nếu khối nang nhỏ, bụng thường không thay đổi rõ ràng. Khi khối nang lớn hơn, người bệnh có thể cảm thấy bụng dưới căng tức, đầy hơi, chướng bụng hoặc quần áo chật hơn ở vùng eo dù chế độ ăn không thay đổi đáng kể.

Chướng bụng do khối nang thường dễ bị nhầm với rối loạn tiêu hóa. Điểm cần lưu ý là cảm giác căng tức có thể kéo dài, tái diễn và đi kèm đau vùng chậu hoặc rối loạn kinh nguyệt. Nếu bụng to nhanh, đầy bụng kéo dài, ăn nhanh no hoặc cảm giác nặng vùng bụng dưới tăng dần, người bệnh nên đi khám sớm.

Đau khi quan hệ

Khối nang ở buồng trứng có thể gây đau khi quan hệ, nhất là khi nang nằm ở vị trí dễ bị tác động trong quá trình giao hợp. Người bệnh có thể cảm thấy đau sâu trong vùng chậu, đau nhói một bên hoặc đau âm ỉ kéo dài sau quan hệ. Triệu chứng này có thể ảnh hưởng đến tâm lý, đời sống vợ chồng và chất lượng sống.

Đau khi quan hệ cũng có thể liên quan đến viêm nhiễm phụ khoa, lạc nội mạc tử cung, khô âm đạo hoặc tổn thương vùng chậu. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần, người bệnh không nên chịu đựng hoặc tự dùng thuốc. Khám phụ khoa giúp bác sĩ xác định nguyên nhân và đưa ra hướng xử trí phù hợp.

Tiểu nhiều hoặc táo bón do chèn ép

Khi khối nang tăng kích thước, nang có thể chèn ép lên bàng quang hoặc trực tràng. Nếu bàng quang bị chèn ép, người bệnh có thể tiểu nhiều lần, tiểu rắt, cảm giác buồn tiểu liên tục hoặc tiểu không hết. Nếu trực tràng bị ảnh hưởng, người bệnh có thể khó đại tiện, táo bón hoặc cảm giác nặng tức vùng hậu môn.

Những biểu hiện này thường dễ bị nhầm với bệnh tiết niệu hoặc tiêu hóa. Người bệnh nên chú ý nếu triệu chứng xuất hiện cùng đau vùng chậu, chướng bụng hoặc kinh nguyệt bất thường. Việc khám và siêu âm giúp xác định có khối nang chèn ép hay không, từ đó tránh điều trị sai hướng.

Đau vùng chậu, rối loạn kinh nguyệt hoặc chướng bụng kéo dài là những dấu hiệu phụ nữ nên chú ý

Những dấu hiệu cảnh báo cần đi khám ngay

Phần lớn khối nang là lành tính và có thể được theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, một số tình huống cần được đánh giá sớm vì có thể liên quan đến biến chứng như xoắn, vỡ hoặc chảy máu trong khối nang. Người bệnh cần đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo dưới đây.

Đau bụng dữ dội

Đau bụng dữ dội, đột ngột, đặc biệt đau một bên vùng bụng dưới, là dấu hiệu không nên xem nhẹ. Cơn đau có thể xuất hiện khi khối nang bị xoắn, vỡ hoặc chảy máu. Người bệnh có thể đau quặn từng cơn hoặc đau liên tục, không giảm khi thay đổi tư thế.

Nếu đau bụng dữ dội đi kèm bụng căng, vã mồ hôi, mệt lả hoặc khó đứng thẳng, người bệnh cần được thăm khám cấp cứu. Không nên tự uống thuốc giảm đau để chờ theo dõi tại nhà, vì thuốc có thể làm mờ triệu chứng và khiến việc xử trí bị chậm trễ.

Buồn nôn, nôn

Buồn nôn và nôn có thể xuất hiện khi vùng chậu bị kích thích mạnh hoặc khi buồng trứng bị xoắn. Triệu chứng này thường đi kèm đau bụng dưới dữ dội, mệt nhiều hoặc vã mồ hôi. Đây là tình huống cần được kiểm tra sớm, nhất là khi người bệnh đã biết mình có khối nang trước đó.

Nếu nôn nhiều, người bệnh có thể mất nước, tụt huyết áp hoặc kiệt sức. Việc đến cơ sở y tế giúp bác sĩ đánh giá tình trạng toàn thân, siêu âm kiểm tra khối nang và quyết định hướng xử trí kịp thời.

Ra máu bất thường

Ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh, máu ra nhiều, kéo dài hoặc kèm đau bụng dưới cần được thăm khám. Tình trạng này có thể liên quan đến rối loạn hormone, tổn thương phụ khoa hoặc biến chứng của khối nang. Không nên tự quy kết là kinh nguyệt bất thường nếu hiện tượng lặp lại hoặc có dấu hiệu tăng nặng.

Người bệnh cũng cần chú ý nếu máu có màu bất thường, ra máu sau quan hệ hoặc ra máu kèm choáng, đau bụng, mệt nhiều. Bác sĩ có thể chỉ định khám phụ khoa, siêu âm và xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân.

Choáng hoặc ngất

Choáng, ngất, vã mồ hôi lạnh, da tái hoặc cảm giác tim đập nhanh là dấu hiệu cảnh báo cần được xử trí ngay. Những biểu hiện này có thể xuất hiện khi người bệnh đau quá mức, mất máu trong ổ bụng hoặc tụt huyết áp. Đây không phải là tình trạng nên theo dõi tại nhà.

Khi có dấu hiệu choáng hoặc ngất, người nhà nên đưa người bệnh đến cơ sở y tế gần nhất. Trong thời gian chờ hỗ trợ, người bệnh nên nằm nghỉ, tránh tự lái xe và không tự dùng thuốc nếu chưa có chỉ định.

Đau bụng dữ dội, buồn nôn, ra máu bất thường hoặc choáng ngất cần được thăm khám sớm

Chẩn đoán và theo dõi như thế nào?

Khi nghi ngờ có khối nang, bác sĩ thường khai thác triệu chứng, tiền sử kinh nguyệt, tiền sử sản phụ khoa và thực hiện khám vùng chậu. Với thắc mắc bị u nang buồng trứng là gì, bác sĩ sẽ giải thích dựa trên kết quả siêu âm, đặc điểm khối nang và triệu chứng thực tế của từng người bệnh. Siêu âm là phương pháp quan trọng giúp đánh giá vị trí, kích thước, đặc điểm dịch, vách ngăn và thành phần đặc nếu có.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu, xét nghiệm thai hoặc chụp cộng hưởng từ nếu hình ảnh siêu âm chưa đủ rõ. Phụ nữ sau mãn kinh hoặc người có khối nang phức tạp thường cần được đánh giá kỹ hơn. Người bệnh nên tái khám đúng hẹn, ngay cả khi triệu chứng đã giảm, vì sự thay đổi của khối nang cần được theo dõi bằng hình ảnh học.

Siêu âm phụ khoa giúp bác sĩ đánh giá kích thước, vị trí và đặc điểm của khối nang buồng trứng

Kết luận

U nang buồng trứng là bệnh gì cần được hiểu đúng để phụ nữ không chủ quan nhưng cũng không lo lắng quá mức. Phần lớn khối nang là lành tính, tuy nhiên người bệnh nên đi khám khi có đau vùng chậu kéo dài, rối loạn kinh nguyệt, chướng bụng, đau khi quan hệ, tiểu nhiều hoặc táo bón kéo dài. Nếu xuất hiện đau bụng dữ dội, buồn nôn, nôn, ra máu bất thường, choáng hoặc ngất, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay để được kiểm tra và xử trí kịp thời. Nếu cần tư vấn hoặc đặt lịch khám, bạn có thể liên hệ hotline hoặc truy cập website PhenikaaMec để được hỗ trợ.